ENDERUN

Eğitim, Öğretim, Bilim ve Teknoloji Tarihi

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür
Anasayfa DERGAHLAR
Dergahlar

ESKİŞEHİR MEVLEVİHANESİ

E-posta Yazdır PDF

Eskişehir Mevlevihanesi Kültür Derneği

Dede Mah. Yeşilefendi Sokak No. 3 Odunpazarı  Eskişehir 26030

ESKİŞEHİR MEVLEVİHANESİ TARİHÇESİ (1)

Mevlevihane Eskişehir'in Odunpazarı semti, Paşa Mahallesi'nde yer alan Kurşunlu Camii ve etrafındaki yapılardan oluşmaktadır.

ESKİŞEHİR MEVLEVİHANESİ KURŞUNLU KÜLLİYESİ

Eskişehir'in Odunpazarı semtinde bulunan Kurşunlu Camii ve Külliyesinin, 1515-1525 tarihleri arasında, Kanuni'nin vezirlerinden Çoban veya Gazi Melek lakaplı Mustafa Paşa tarafından yapıldığı bilinir. Külliyenin mimarı henüz tam olarak belirlenememiştir ama Mimar Sinan'dan önceki baş mimar Acem Ali olduğu tahmin edilmektedir.

Çoban Mustafa Paşa'nın 1526 tarihli vakfiyesinde belirtildiğine göre külliye cami, 20 hücreli bir zaviye, sıbyan mektebi, misafirhane (tabhane), mutfak, odunluk, fırın yemekhane, çeşme ve ahırdan (kervansaray) oluşmaktadır.

Bir müddet medrese olarak işlev gören külliyenin, mevlevihane oluşu 1571 senelerine kadar uzansa da tarihi seyri hakkında bilgi bulunmamaktadır. Günümüzde cami, 20 hücreli derviş odaları, semahane, harem kısmı, yemekhane, mutfak ve kervansaray ayaktadır. Caminin kuzeyindeki fıskiyenin üstündeki şadırvan 1960'lı yıllarda yapılmıştır.

Eskişehir, Anadolu ile İstanbul arasında menzil yolu olarak bilinirdi. 1876 yılında yazılmış bir vakfiyeye göre, Eskişehir Mevlevihanesi'ne postnişini olarak Şerif Halil Efendi tayin edilmişti. 19.YY'da Muhammed b. Mustafa uhdesinde iken, vefatıyla oğulları Süleyman ve Muhammed Kasım'a müştereken tevcih edilmiş fakat kifayetsizlik nedeni ile mevlevihane kapanmıştı. Daha sonra Hasan Hüsni Dede cami avlusunda bulunan binanın ve tekke odalarının Mevleviliğe ait olduğunu ve babası Çürükoğlu Hacı Hafız Hüseyin'den kendisine intikal ettiğini söyleyerek hükümete baş vurmuştu. 1865 tarihinde düzenlenen bir beratla, mevlevihane Hasan Hüsni Dede'ye (D1830-Ö1908) tevcih edilmiş ve onun gayretleri ile asitane olarak tekrar mevleviler arasındaki yerini almıştı. Yenikapı Mevlevihanesi'nden Mehmed Ziya'nın faziletli ve arif sıfatlarıyla andığı Hasan Hüsni Dede, İstanbul' da uzun müddet bulunmuş, iyi bir eğitim görmüş, dersiamlık ve mesnevihanlık yapmıştı. Külliyede bulunan kabristanında, "1839-1916 Mevlevi ve Kadiri Şeyhi Dersiam ve Mesnevihan Hacı Hasan Hüsni Dede" yazmaktadır. Onun ölümü ile yerine önce 2. oğlu Mehmet Ali Şemseddin Efendi (?-Ö1915), daha sonra  3. oğlu Bahaeddin Dede (d.1875-ö.1930) meşihate tayin edilmiş ve mevlevihanelerin kapandığı 1925 senesine kadar post nişin olarak vazifesini devam ettirmiştir.

Devamını oku...
 




AKADEMİK KURULUŞLAR